Atrakcje i zabytki Gdańska

background image

Trakt Królewski - reprezentacyjne ulice miasta

Gdańska ulica Długa oraz Długi Targ tworzą razem Trakt Królewski i jednocześnie stanowią najbardziej reprezentacyjną i najpiękniejszą ulicę tego historycznego miasta. Przebiegają one prostopadle do rzeki Motławy. Ulica Długa rozpoczyna się Złotą Bramą i kończy się zaraz za Długim Targiem – Zieloną Bramą.

Ulica Długa w Nocy

Ulica Długa w Nocy (Autor: Mieczyslaw, CC BY-SA 3.0)

Funkcje ulic na przestrzeni wieków

W XIII wieku podstawową funkcją ulicy Długiej była rola traktu kupieckiego. Od początku swych dziejów zarówno ulica Długa jak i przylegający do niej Długi Targ stanowiły miejsce zamieszkania dla najzamożniejszych gdańszczan. Kamienice stanowiły własność najbardziej zacnych przedstawicieli patrycjatu, kupców czy też osób pełniących wysokie urzędy. Miano Traktu Królewskiego powstało w wyniku odbywających się w tym miejscu hucznych parad w latach 1457- 1552. Właśnie w tej części Gdańska wynajmowane były obszerne lokale dla polskich królów.

Na Długim Targu, który od początku był reprezentacyjnym placem miasta, w XIV i XV wieku w każdą sobotę odbywał się handel mięsem. Natomiast pomiędzy Fontanną Neptuna a ratuszem handlowano żywymi prosiętami. W wyniku tych praktyk pojawiła się nowa nazwa dla tej części Królewskiego Traktu – Targ Prosiąt.

Długi Targ w Gdańsku

Długi Targ i Zielona Brama (Autor: Nieszka, CC BY-SA 3.0)

Długi Targ stanowił jednocześnie miejsce straceń dla heretyków, czarownic czy złoczyńców. Jednakże tylko w przypadku gdy byli oni prawowitymi obywatelami bądź pochodzili z rodu szlacheckiego. Pozostałe osoby tracone były na Górze Szubienicznej lub w Katowni. Do roku 1945 Długi Targ nazywany był mianem Langer Markt.

Na przestrzeni wieków wygląd ulicy ulegał zmianom. Do roku 1872 usunięto z niej wszystkie przedproża. Kostkę brukową ułożono na ulicy Długiej oraz Długim Targu w 1882 roku. Surowiec został importowany ze Skandynawii. We wcześniejszym okresie droga na ulicy wyłożona była kamieniami polnymi. W późniejszym czasie przez ulicę przebiegała linia tramwajowa. Do roku 1945 ulica nazywana była Langgasse.

W trakcie II wojny światowej ulica Długa została niemal całkowicie zniszczona. Obecnie po przeprowadzeniu odbudowy stanowi wizytówkę miasta i wielką atrakcję turystyczną, obrazującą historię miasta. Ważniejsze kamieniczki przy Ulicy Długiej: Dom Uphagena, Dom Ferberów, Dom Schumannów, Lwi Zamek, Kamienica Czirenbergów.

Układ przestrzenny Długiego Targu jest bardzo charakterystyczny i znacząco różni się od stosowanych w średniowieczu wzorców rozplanowania przestrzeni na głównych miejskich placach. Układ jaki obserwujemy w Gdańsku był typowy dla miast zlokalizowanych u południowych wybrzeży Morza Bałtyckiego, lokowanych na lubeckim prawie. Plac rozmieszczony jest na osi zachód – wschód w stronę Motławy. Na zachodzie u zwieńczenia placu znajduje się Ratusz Głównomiejski oraz Dom Schumannów, natomiast po stronie wschodniej Zielona Brama. Ważniejsze zabytki znajdujące się przy Długim Targu : Ratusz Głównego Miasta, Fontanna Neptuna, Dwór Artusa, Zielona Brama, Kamienice przy Długim Targu.