Atrakcje i zabytki Gdańska

background image

Bazylika Mariacka w Gdańsku

Kościół Mariacki czyli Bazylika konkatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Gdańsku, nazywana potocznie Koroną Miasta Gdańska. Jest to miejsce historyczne na mapie miasta. W latach 1572- 1945 pełnił funkcje kościoła katolickiego i ewangelickiego. W 1986 roku mianowany konkatedrą diecezji gdańskiej, od 1992 roku archidiecezji. Zlokalizowany jest na placu mieszczącym się pomiędzy ulicami Chlebnicką, Piwną i św. Ducha. Do jednej z bram kościoła można dojść od strony Motławy bezpośrednio ulicą Mariacką.

Bazylika Mariacka w Gdańsku

Bazylika Mariacka na tle miasta Gdańsk (Autor: Tomasz Sienicki, CC BY-SA-3.0)

Bazylika Mariacka - największa świątynia wybudowana z cegły

Budynek stanowi największą na świecie świątynię wybudowaną z cegły. Posiada niezwykle charakterystyczną sylwetkę, z akcentami w postaci: masywnej zachodniej wieży dzwonnej oraz wąskich narożnych wieżyczek. Bazylika znacząco dominuje w panoramie Gdańska. Budowa kościoła trwała w latach 1346-1506. Stanowi on chlubny przykład gotyku ceglanego, czyli odmiany architektonicznego stylu gotyckiego, który upowszechniany był w państwach znajdujących się w rejonie basenu Morza Bałtyckiego.

Świątynia posiada burzliwe dzieje. Mimo prowadzonych od momentu jej powstania licznych działań wojennych udało jej się zachować historyczną formę. Świadectwem tego jest ikonografia, która sięga XVI wieku oraz bogactwo wystroju wnętrza. W kościele znajduje się wiele dzieł średniowiecznych ( między innymi: Pietà, Piękna Madonna Gdańska, ołtarz Św. Barbary, Ołtarz Koronacji Marii, zegar astronomiczny czy Tablica Dziesięciorga Przykazań ) oraz dzieł sztuki nowożytnej ( liczne obrazy i epitafia z XVI-XVIII stuleci ).

Gotycka architektura

Gdański Kościół Mariacki po dziś dzień zachował niemal całkowicie gotycką architekturę w układzie przestrzennym, swoim wnętrzu jak i na zewnątrz. Bazylika powstała na planie nieregularnego łacińskiego krzyża. Jest to hala trójnawowa posiadająca rozbudowany i bogaty rozkład przestrzenny ( trójnawowy korpus nawowy, trójnawowy chór z pozornym ambitem - wyznaczony wyłącznie przez ołtarz główny zlokalizowany o jedno przęsło na zachód od wschodniej ściany ). Szerokość części chórowej oraz nawowej na osi wschodnio- zachodniej jest identyczna. Południowa część transeptu jest trójnawowa, zaś północna dwunawowa. Nieregularność w planie północnego ramienia transeptu wynikła z konieczności dostosowania się do już istniejącej miejskiej zabudowy. Do każdej z naw bocznych przylegają kaplice, których najkrótsze ściany spełniają funkcje konstrukcyjne, stanowiąc przypory. W rogu prezbiterium oraz północnym ramieniu transeptu znajduje się zakrystia, posiadająca nieregularny plan.

Wnętrze Bazyliki Mariackiej w Gdańsku

Wnętrze Bazyliki Mariackiej w Gdańsku (Autor: Barbara Maliszewska, CC BY-SA-3.0)

We wnętrzu świątyni charakterystyczna jest idealnie taka sama wysokość poszczególnych naw. Sklepienie oparte jest na ośmiobocznych, potężnych filarach. Posiada gęsty i wyszukany układ żeber – element charakterystyczny w architekturze późnogotyckiej. W nawie głównej oraz transepcie – sklepienia sieciowe, niektóre kaplice – sklepienia gwiaździste, nawy boczne – sklepienia kryształowe całkowicie pozbawione żeber.